Altın ve Gümüş Hesabı, Ziynet Eşyası ve 'Fiziki Olmayan' Altın ve Gümüş Zekatı

Banka altın ve gümüş hesabının zekatı verilir mi? Bilezik, takı ve ziynet eşyası zekat hesaplama rehberi. Altın ve Gümüş birikimlerinizi arındırmak için okuyunuz.

Geçmişte yastık altında saklanan altınlar, günümüzde banka uygulamalarındaki "Altın ve Gümüş Hesapları"na dönüştü. Elimize fiziksel olarak değmese de, ekranda gördüğümüz bu rakamlar dinen "zenginlik" ölçüsü sayılır mı? Bankadaki sanal altınların, kolumuzdaki bileziklerin ve gümüş birikimlerinin zekatı nasıl hesaplanır? Diyanet İşleri Başkanlığı'nın güncel fetvaları ışığında konuyu detaylandırdık.

Banka Hesaplarındaki (Fiziki Olmayan) Altın ve Gümüş

İslam fıkhına göre zekatın farz olması için malın "nami" (artıcı/değerli) olması ve kişinin o mala tam mülkiyet ile sahip olması gerekir. Bankalardaki altın/gümüş hesapları, istediğiniz an bozdurup nakde çevirebileceğiniz likit varlıklar olduğu için, tıpkı fiziki altın gibi zekata tabidir.

"Sanal ortamda veya banka hesaplarında bulunan altın ve gümüşler, kişinin mülkiyetinde olduğu ve dilediği zaman tasarruf edebildiği (bozdurabildiği) sürece zekata tabidir. Bu birikimler nisap miktarına (altın için 80.18 gr, gümüş için 561 gr) ulaştığında ve üzerinden bir kameri yıl geçtiğinde %2.5 oranında zekatının verilmesi gerekir." (Diyanet İşleri Başkanlığı - Din İşleri Yüksek Kurulu)

Birikiminin Zekatını Hesapla ve Gönder

Kadınların Ziynet Eşyası (Takılar)

Kadınların kullandığı kolye, bilezik, küpe gibi ziynet eşyalarının zekatı konusunda mezhepler arası farklı görüşler vardır. Ancak Kudüs Dostları Derneği olarak, ihtiyaç sahiplerini gözetmek adına daha ihtiyatlı olan görüşü tavsiye etmekteyiz.

Mezheplere Göre Ziynet Zekatı

Hanefi Mezhebi (Tavsiye Edilen): Kadının ziynet eşyaları, ister takmak için ister yatırım için olsun, nisap miktarını (80.18 gr) aşıyorsa zekata tabidir. Altınlar tartılır ve %2.5'i verilir.
Şafi Mezhebi: Kadının mutat (örf ve adete uygun miktarda) olarak taktığı ve süsleme amacıyla kullandığı ziynet eşyasına zekat düşmez. Ancak "yatırım amaçlı" saklanan (takılmayan) altınların zekatı verilmelidir.

ÖNEMLİ NOT: Günümüz ekonomik koşullarında ve Mescid-i Aksa'nın boynu bükükken, Hanefi görüşüyle amel edip takıların zekatını vermek daha büyük bir takva göstergesidir.

Gümüş Hesabı ve Unutulan Zekat

Altın hesabı biliniyor ancak Gümüş Hesabı genellikle gözden kaçıyor. Oysa gümüşün nisap miktarı altına göre değer olarak çok daha düşüktür.

Maden Cinsi	Nisap Miktarı (Alt Sınır)	Hesaplama Yöntemi
Altın	80.18 Gram	Fiziki + Banka Hesabı toplanır. Toplamın %2.5'i verilir.
Gümüş	561.2 Gram (200 Dirhem)	Gümüş ucuz olduğu için bu miktar (bugünkü kurla yaklaşık 15-20 Bin TL) zenginlik sınırıdır. Bu kadar gümüşü olan zekat vermelidir.
Karma Hesap	Altın + Para + Gümüş	Hepsinin TL değeri toplanır. Toplam değer 80.18 gr altın değerini geçiyorsa zekat verilir.

Örnek Hesaplama Tablosu

Bir kişinin varlıkları şöyledir:

Banka Altın Hesabı: 50 Gram
Eşinin Bilezikleri (22 Ayar): 40 Gram
Banka Gümüş Hesabı: 1000 Gram

Sonuç: Altınlar (50+40=90 gr) nisabı geçtiği için zekatı verilir. Gümüşler (1000 gr) nisabı (561 gr) geçtiği için ayrıca zekatı verilir. Her kalemin %2.5'i (kırkta biri) hesaplanarak Kudüs'e bağışlanabilir.

Zekatını Kudüs'e Ulaştır

Fiziki olmayan birikimleriniz, Kudüs'te gerçek bir yardıma dönüşsün.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Altın, gümüş ve ziynet eşyası zekatı hakkında en çok merak edilenler:

1. 22 ayar bilezik ile 14 ayar kolyenin zekatı nasıl hesaplanır?

Zekat hesaplanırken altının gramı değil, "saflık derecesi" veya "piyasa değeri" esas alınır. İki yöntem vardır: Ya elinizdeki altınların o günkü bozdurma fiyatı (TL karşılığı) üzerinden %2.5 hesaplarsınız ya da düşük ayarlı altınları 24 ayara (saf altına) endeksleyerek gram hesabı yaparsınız. En kolayı TL değeri üzerinden hesaplamaktır.

2. Altın hesabım var ama zarardayım, yine de zekat verecek miyim?

Evet. Zekat "kâr" üzerinden değil, "ana mal" (sermaye) üzerinden verilir. Altın fiyatı düşmüş olsa ve siz zarar etmiş olsanız bile, elinizdeki altın miktarı nisap sınırının (80.18 gr) üzerindeyse, mevcut değeri üzerinden zekat vermeniz gerekir.

3. Eşimin altınlarının zekatını koca mı verir, kadın mı?

İslam'da mülkiyet bireyseldir. Ziynet eşyaları kadının mülkiyetindeyse (mehir olarak verilmişse veya kendisi almışsa), zekatını vermek kadının yükümlülüğüdür. Ancak kocası, eşi adına onun izniyle bu zekatı ödeyebilir; bu da aile içi muhabbeti artırır.

4. Pırlanta ve elmas gibi değerli taşların zekatı var mı?

Hanefi mezhebine göre; altın ve gümüş dışındaki değerli taşlar (pırlanta, yakut, elmas, inci) ticaret malı olarak alınıp satılmıyorsa, sadece kişisel kullanım (takı) içinse zekata tabi değildir. Ancak bu taşlar bozdurulup nakde çevrilirse zekata dahil edilir.

5. Gümüş hesabımın zekatını altın olarak verebilir miyim?

Evet, verebilirsiniz. Zekatta önemli olan değerdir. Gümüş hesabınızın TL karşılığını hesaplayıp, o tutarı nakit olarak veya eşdeğer altın olarak hayır kurumlarına bağışlayabilirsiniz. Kudüs Dostları Derneği'ne yapacağınız nakdi yardımlar, zekat yükümlülüğünüzü yerine getirir.

Paylaş